Tarih:20 October 2025

Sporda tekno-ergonomi

Bu başlığı okuduktan sonra neler varmış ya dediğinizi hisseder gibiyim.

Formalar artık su geçirmiyor. Ama teneffüs eden bir özelliğe sahip olan

bu forma, sporcunun ten sıcaklığını bir şekilde dışarıya transfer

ediyor. Keza ayakkabılar da öyle. Su geçirmiyor, ayaklar ayakkabının

içinde zaman geçtikçe yanmıyor, ısıyı dışarıya iten bir zar ile ayak

sıcaklığının aynı düzeyde kalmasını sağlıyor.

Futbolun klasik yeşil çimleri, renkleri aynı olsa da bu defa sentetik

çimlerle aslını aratmayacak şekilde hepimize sunuldu. Bazı değil, çoğu

maç son yıllarda sentetik zeminle döşeli futbol sahalarında

oynatılıyor. Bundan memnun olanlar yanında memnun olmayanlar da

bulunuyor. Farklı iki zeminde yapılan maçlardaki yaralanma oranları

konusunda ciddi bir inceleme yapılırsa, büyük ölçüde sentetik

zeminlerdeki maçlarda daha çok yaralanma ve dolayısıyla sakatlıkların

meydana geldiği görülecektir.

Bu konu tartışılmaya devam ediyorsa da işin bir de ekonomik tarafı

bulunmaktadır. Gerçek çim ile sentetik çim arasında maliyetler

açısından önemli farklar bulunduğu bilinmektedir. Bu konuda

tartışmalara bakılırsa avantaj sentetik çim sahalardan yana

durmaktadır. Peki sakatlık konusu gündeme gelirse sonuç ne olacaktır?

Bu konuda iyi bir etki araştırması yapılmalıdır.

Salonlarda eskiden flaş ile fotoğraf çekilmesi yasak idi. Çünkü flaşın

patlaması ile pozisyonda yer alan sporcuların gözleri kısa süreli olsa

da görme kaybına uğruyordu. Flaşla fotoğraf çekiminin birinci sebebi

salon aydınlatmalarının yetersiz oluşudur. Zamanla aydınlatma

teknolojisi gelişti hatta maçın oynandığı zemindeki her metre kareye

düşen ışığın ansilümen cinsinden düzeyi ölçülmeye başlandı. Ayrıca

fotoğraf makinaları ve kameralarının daha düşük ışık ortamlarında çekim

yapabilme teknolojisine sahip olması ile flaşla fotoğraf çekme

neredeyse tarihe karıştı.

Kayak yapan sporcuların kullandıkları takımlar eskiye göre çok daha iyi

kayma özelliğine sahip oldu. Hatta yarış yapılan bölgenin kar yapısına

göre özel bir zemine büründü. Çeşitli kayak sınıfı yarışlarındaki

kullanılan tulumlara göz atarsak, onlardaki olağanüstü teknolojik

gelişmeler, kayak sporcularının çok daha rahat koşullarda antrenman

yapmalarını ve yarışmalarını kolaylaştırdığı görülecektir.

F1’deki teknolojik gelişmeleri yazmaya başlasak, sayfalar

yetmeyecektir. Ancak farklı hava koşullarındaki lastikler ve bunların

teknolojileri incelendiğinde olağanüstü bir tablo ile karşı karşıya

kalıyoruz. Yarış otomobillerini çok özel bir zemine sahip pistlerde

izlediğimizde yol tutuşunun ne kadar stabil ve güvenli olduğunu

hayretler içerisinde izliyoruz. Burada pistin özelliği kadar bu zemine

uygun üretilmiş lastikler dikkatle analiz edilmelidir.

Peki, günlük hayattaki gelişmeler biz normal insanlar için neler

sunuyor? Bir kere teknoloji bağımlısı olanlarımızın çoğunda boyun

omurlarında öne eğiklik fena bir şekilde yaygınlaşıyor. Keza elimizdeki

telefonlara bakarken de başımızı öne eğerek bu hareketi yapıyoruz.

Özellikle masa başı işleri sürdürenlerimizin ya masalarının

yüksekliklerinin arttırılması ya da kullandıkları bilgisayarların

altlarına birkaç kâğıt paketi koyarak yükseltilmesi gerektiğinibildirmek zorundayım. Bazı kullanımlardan dolayı birçok insanımız boyun

omurlarında ciddi hasarlarla karşılaşmaktadır.

Sporda hem teknik hem de ergonomik araştırmalara göz atmak gereklidir.

Gerek antrenmanlarda gerekse yarışmalar esnasında sporcuların olası

yaralanmalardan korunması için buna ihtiyaç duyulmalıdır. Bunların

yanında taraftar ya da seyirci olarak maçlara gidenlerin oturacakları

iyi bir koltuk, iyi sıcaklık ve iyi bir havaya ihtiyaç duydukları

unutulmamalıdır.

İstanbul, 13 Ekim 2025