Tarih:12 March 2025
Kondisyon mu, Atletik Performans mi?
Konu aklima gelince, yillarca scout sözcügü yerine squat’in kullanildigini hatirlarim. Kuvvet
antrenmanlarinda bir agirlik kaldirma teknigi olan squat’in nasil analiz ya da gözlem yerine söylendigine akil
sir erdiremezdim. Oysa scout sözcügü pekâlâ yapilan isi anlatmak üzere tanimlanabilirdi. Derler ya, “adi
çikacagina cani çiksin…”
Scout derken aslinda bu terim, izlemek, gözlemek, iz sürmek kökenli bir sözcüktür. Eski bir izci olarak
“Scouting” denilince bunu hep izcilik olarak algilardim. Aslinda izciler de yasami izlemiyorlar mi? Her
kosulda yasamayi sürdürmeyi, kendi kendine yetmeyi, baskalari ile iyi iliskiler kurmayi, daima hazir olmayi
tercih ediyorlar.
Bu cümleler sonrasinda bunu spora yansitirsak, maçlari izleme, gözlemlerde bulunma, bazi bilgileri
kullanarak daha büyük bir veriye ulasma çabasi, spor karsilasmalarinin çogunda yapilan, uygulanan bir
sistemdir. Amaç gerek rakip gerekse kendi takimimizin çesitli parametrelerini izlemek ve buralardan çikan
sonuçlari antrenmanlarin yeniden sekillendirilmesinde iyi bir yol haritasi çizebilmede kullanabilmektir.
Yaziyi uzatirsam basliktan uzaklasip gidecegim. En iyisi mi hemen asil konuma döneyim: Bir kere kondisyon
ve atletik performans terimlerinin tanimlarinin çok iyi yapilmasi gereklidir. Örnegin, bir sportif bransta o
sporun teknik becerilerini, taktik davranislarini ögretmek için ögretmene, egitmene ihtiyaç vardir. Bransa
baslamis, her türlü teknik-taktik hazirliklari tamamlamis, bunlarin yaninda motorsal özelliklerinin gelismesi
için antrenörler devreye girmis olabilir. Ama bu sporun takim halinde yapilabilmesi için Coach’a (Koç)
ihtiyaciniz var demektir. Kondisyonu gelismis, teknik-taktik minimum kosullari kondisyonel yüklenmeler
altinda yapabilmis olanlar artik elit sporculardir.
Kondisyon önemli konudur, mutlaka gelistirilmesi gereklidir. Latince, kosul, ön kosul anlamina gelir. Her
sektörde kondisyon terimi kullanilir. Otomobillerimizdeki klimanin kisaltilmisi AC’dir. Bunun ne anlama
geldigini bilenimiz mutlaka vardir. Air Condition’nin kisaltilmisidir. Hava kosullari olarak biliriz ve
klimamizin sogukta isitmasini, sicakta serinletmesini isteriz.
Sporda çok daha önemlidir çünkü ise psikoloji de karismaktadir. Kondisyonun gelistirilmesi denildiginde
motorsal özellikler akla gelmektedir. Burada kuvvet, sürat, dayaniklilik, koordinasyon, vd. özellikler ortaya
çikar. Bunlarin her birinin belirli zaman dilimleri içerisinde planli, metodik ve sistematik olarak gelistirilmesi
gerekir. Belirli bir yöntem ve yüklenme kriterleri kullanilmazsa yapilan antrenmanin sporcuya, takima bir
faydasi olmaz.
Kondisyonel özelliklerin gelistirme sirasi farklidir. Sezon öncesinde dayaniklilik, ardindan kuvvet ve
sonrasinda sürât’in antrenman programlarindaki yerini almasi gerekir. Bu siralamanin bozulmasi gelisimi
negatif etkileyebilir. Dolayisiyla, kondisyonun gelistirilmesinde dikkat edilmesi gereken bir hayli fazla
sayida parametre bulunur. Yüklenme siddeti, verilen dinlenme araliklari, beklenen uyum, bazen hiç istenmese
de sürantrenman tablolari gelisebilir. Iste bunlarin tamami kondisyon kavrami içinde yer alir.
Simdi tekrar basliga geliyorum; kondisyon mu, atletik performans mi? Cevabini siz verin!
Merak etmeyin gelecek yazimda bu isin hikâyesini sizlere aktaracagim. Kondisyonu birakip atletik
performans dedik. Yahu ikisi de Türkçe degil. Hangisini kullanalim? Biraz sabir, haftaya konusuruz…
Kocaeli, 10 Mart 2025
